BTW-verlegging Belgie: Gids Medecontractant
Hoe werkt de BTW-verlegging in Belgie? Medecontractantregeling, factuurvermeldingen, toepassingsgevallen en BTW-aangifte. Gids 2026.
Inleiding
Je stuurt een factuur naar een bouwondernemer en men zegt je om "in verlegging" te factureren? Of je koopt diensten bij een Duitse dienstverlener en je vraagt je af wie de BTW moet betalen? De BTW-verlegging in Belgie is een mechanisme dat de BTW-plichtige omkeert: het is de koper, en niet de verkoper, die de BTW aangeeft en betaalt aan de Staat.
Dit systeem, ook wel reverse charge in het Engels of verlegging van heffing in het Belgisch recht, betreft dagelijks duizenden transacties in Belgie. Het raakt voornamelijk drie domeinen: onroerende werken tussen medecontractanten, intracommunautaire dienstprestaties en bepaalde intracommunautaire leveringen.
Toch maken veel zelfstandigen en KMO's fouten bij de verlegging: vergeten vermelding op de factuur, verkeerd rooster in de BTW-aangifte, toepassing op een niet-belastingplichtige... Zoveel fouten die kunnen leiden tot administratieve boetes of een fiscale rechtzetting.
In deze gids vind je alles wat je moet weten over de BTW-verlegging in Belgie: definitie, toepassingsgevallen, factuurvoorbeeld, BTW-aangifte en te vermijden fouten.
Wat is de BTW-verlegging?
Het normale BTW-systeem
Bij een klassieke transactie werkt het BTW-mechanisme als volgt:
- De verkoper factureert BTW aan zijn klant (bijvoorbeeld 21% op het bedrag excl. BTW)
- De verkoper stort deze BTW aan de Staat via zijn BTW-aangifte
- De koper (als hij belastingplichtig is) trekt deze BTW af in zijn eigen aangifte
De verkoper is dus de schuldenaar van de BTW: hij int ze en betaalt ze door aan de FOD Financien.
Het mechanisme van verlegging (reverse charge)
De verlegging keert dit schema volledig om:
- De verkoper factureert zonder BTW (alleen het bedrag excl. BTW)
- De koper geeft zelf de verschuldigde BTW aan in zijn BTW-aangifte
- De koper trekt tegelijkertijd diezelfde BTW af (als ze aftrekbaar is)
Concreet "verlegt" de koper zelf: hij schrijft de BTW in bij de roosters van verschuldigde BTW en bij de roosters van aftrekbare BTW. Als de BTW volledig aftrekbaar is, is de verrichting neutraal voor hem.
Wettelijke basis
De BTW-verlegging in Belgie berust op meerdere teksten:
- Richtlijn 2006/112/EG (Europese BTW-richtlijn), artikelen 194 tot 199
- Belgisch BTW-Wetboek, met name artikelen 51 en 51bis
- Koninklijk Besluit nr. 1 van 29 december 1992, artikel 20 (onroerende werken)
- Artikel 21, par. 2 van het BTW-Wetboek (plaats van dienstverlening B2B)
Het doel is tweeledig: de strijd tegen BTW-fraude (met name carrouselfraude) en de vereenvoudiging van verplichtingen voor grensoverschrijdende transacties binnen de EU.
Stap over op elektronische facturatie met Sayli
Maak, verstuur en volg je Peppol-facturen. 7 dagen gratis, zonder kaart.
De 3 gevallen van verlegging in Belgie
1. Onroerende werken: de medecontractantregeling
Dit is het meest voorkomende geval van verlegging in Belgie en degene die de meeste vragen oproept. Het wordt geregeld door artikel 20 van KB nr. 1 van het BTW-Wetboek.
Wanneer is het van toepassing?
De medecontractantregeling geldt wanneer:
- De verkoper (dienstverlener) onroerende werken uitvoert in de zin van artikel 19, par. 2, lid 2 van het BTW-Wetboek
- De koper (klant) een BTW-plichtige is die periodieke BTW-aangiften moet indienen
- De koper geregistreerd is als medecontractant bij de FOD Financien voor activiteiten met betrekking tot onroerende werken
Welke werken zijn betrokken?
- Bouw, renovatie, verbouwing van gebouwen
- Elektriciteits-, sanitair- en verwarmingswerken
- Schilder-, dakbedekking- en schrijnwerkerij
- Installatie van ingerichte keukens (indien bevestigd aan het gebouw)
- Afbraakwerken
- Industriele reiniging van gebouwen
Hoe controleer je het statuut van medecontractant?
Voor je in verlegging factureert, moet je controleren of je klant wel degelijk geregistreerd is als medecontractant. Je kunt dit doen via de onlinedienst van de FOD Financien of door je klant te vragen een attest te bezorgen.
Verplichte vermelding op de factuur:
Verlegging van heffing -- Belasting te voldoen door de medecontractant, art. 20 KB nr. 1
Als je alle wettelijk vereiste vermeldingen op een Belgische factuur wilt kennen, raadpleeg onze checklist van verplichte vermeldingen op een Belgische factuur.
2. Intracommunautaire B2B-dienstprestaties
Wanneer je een dienst verleent aan een BTW-plichtige klant in een ander EU-land, is de BTW verschuldigd in het land van de klant (B2B-regel van artikel 21, par. 2 van het BTW-Wetboek). De buitenlandse klant moet de BTW verleggen in zijn eigen land.
Voorwaarden:
- De dienstverlener is gevestigd in Belgie (of een andere lidstaat)
- De klant is een BTW-plichtige in een andere lidstaat
- De prestatie valt onder de algemene localisatieregel (artikel 44 van de BTW-richtlijn)
- Beide intracommunautaire BTW-nummers zijn geldig (verificatie via het VIES-systeem)
Concrete voorbeelden:
- Een Belgische webontwikkelaar die een website maakt voor een Nederlands bedrijf
- Een Belgische consultant die advies verleent aan een Frans bedrijf
- Een Belgische designer die een logo ontwerpt voor een Duits bedrijf
Verplichte vermelding op de factuur:
Verlegging van heffing -- Artikel 196 Richtlijn 2006/112/EG
Je moet deze handeling ook opnemen in je intracommunautaire opgave (IC-listing). De frequentie van de IC-listing hangt af van je aangiftestelsel: driemaandelijks als je kwartaalaangever bent, maandelijks als je maandaangever bent.
3. Intracommunautaire verwervingen van goederen
Wanneer je goederen koopt bij een leverancier in een ander EU-land en deze goederen naar Belgie worden verzonden, verricht je een intracommunautaire verwerving. De BTW is verschuldigd in Belgie door jou (de koper), via het verleggingsmechanisme.
Voorwaarden:
- Verkoper en koper zijn beiden BTW-plichtig
- De goederen worden verzonden vanuit een lidstaat naar Belgie
- De verkoper factureert zonder BTW met vermelding van de vrijstelling
Voorbeeld: Je koopt kantoorbenodigdheden bij een Nederlandse leverancier voor 5.000 EUR excl. BTW. De leverancier factureert zonder BTW. Jij, als Belgische koper, geeft 1.050 EUR BTW (21%) aan in je Belgische BTW-aangifte en trekt die tegelijkertijd af.
[CTA] Sayli detecteert automatisch wanneer BTW-verlegging van toepassing is en voegt de juiste vermeldingen toe. Gratis proberen ->
Hoe factureer je in verlegging
Een factuur in verlegging lijkt op een klassieke factuur, maar met wezenlijke verschillen. Hier zijn de regels en een concreet voorbeeld.
De specifieke regels
- Geen BTW-bedrag op de factuur: je factureert alleen het bedrag excl. BTW
- Verplichte wettelijke vermelding: je moet de juridische grondslag van de verlegging vermelden
- BTW-nummer van beide partijen verplicht
- Alle andere verplichte vermeldingen van een Belgische factuur blijven van toepassing
Voorbeeld van factuur in verlegging (medecontractant)
=================================================================
FACTUUR NR. 2026-0042
=================================================================
UITREIKER: KLANT:
Janssen Bouwwerken BV Moderne Gebouwen NV
Marktstraat 15 Louizalaan 200
4000 Luik 1050 Brussel
BTW: BE0123.456.789 BTW: BE0987.654.321
Datum: 12/02/2026
-----------------------------------------------------------------
Beschrijving Bedrag excl. BTW
-----------------------------------------------------------------
Renovatiewerken badkamer --
Volledige installatie
tegels en sanitair
(werf ref. MG-2026-008) 8.500,00 EUR
Arbeid (5 dagen) 3.200,00 EUR
-----------------------------------------------------------------
TOTAAL EXCL. BTW 11.700,00 EUR
BTW (21%) 0,00 EUR
-----------------------------------------------------------------
TOTAAL TE BETALEN 11.700,00 EUR
=================================================================
>> Verlegging van heffing -- Belasting te voldoen door de
medecontractant, art. 20 KB nr. 1 <<
Betaling: binnen 30 dagen
IBAN: BE68 5390 0754 7034
=================================================================
Het totaal te betalen bedraagt 11.700 EUR (zonder BTW). Het is Moderne Gebouwen NV die 2.457 EUR BTW (21% van 11.700 EUR) zal aangeven in haar eigen BTW-aangifte.
Sayli genereert automatisch je facturen in verlegging met de juiste wettelijke vermeldingen en het juiste formaat. Je selecteert "verlegging" en Sayli doet de rest. Ontdek Sayli gratis -->
Hoe geef je de verlegging aan in je BTW-aangifte
Dit is het deel dat de meeste problemen oplevert voor zelfstandigen en KMO's. Naargelang je de verkoper of de koper bent, verschillen de in te vullen roosters.
Als je de verkoper (dienstverlener) bent
Je factureert zonder BTW. In je BTW-aangifte:
- Rooster 45: bedrag excl. BTW van de handelingen onderworpen aan verlegging (Belgische medecontractant)
- Rooster 44: bedrag excl. BTW van de intracommunautaire dienstprestaties
Je geeft geen BTW aan in de roosters van verschuldigde BTW (54/55/56/57) aangezien je geen BTW factureert.
Als je de koper (medecontractant) bent
Hier krijgt de verlegging haar volle betekenis. Je moet de verschuldigde BTW en de aftrekbare BTW aangeven:
Stap 1 -- Maatstaf van heffing:
- Rooster 87: bedrag excl. BTW van binnenlandse handelingen waarvoor de BTW verschuldigd is door de medecontractant (Belgische verlegging)
- Rooster 82 of 83: dezelfde bedragen worden ook opgenomen in rooster 82 (diensten en diverse goederen) of rooster 83 (investeringsgoederen)
- Rooster 86/88: voor intracommunautaire verwervingen van goederen resp. diensten
Stap 2 -- Verschuldigde BTW:
- Rooster 56: verschuldigde BTW op binnenlandse verlegging (medecontractant, rooster 87)
- Rooster 55: verschuldigde BTW op intracommunautaire verwervingen
Stap 3 -- Aftrekbare BTW:
- Rooster 59: aftrekbare BTW (als je een volledig recht op aftrek hebt)
Cijfervoorbeeld
Neem het vorige voorbeeld. Je bent Moderne Gebouwen NV en je hebt een factuur van 11.700 EUR excl. BTW ontvangen voor renovatiewerken.
| Rooster | Beschrijving | Bedrag |
|---|---|---|
| 87 | Andere inkomende handelingen (medecontractant) | 11.700,00 EUR |
| 82 | Diensten en diverse goederen | 11.700,00 EUR |
| 56 | Verschuldigde BTW op binnenlandse verlegging (21%) | 2.457,00 EUR |
| 59 | Aftrekbare BTW | 2.457,00 EUR |
Nettoresultaat: 2.457 EUR verschuldigde BTW - 2.457 EUR aftrekbare BTW = 0 EUR. De verrichting is neutraal.
Als je een gemengde belastingplichtige bent (met gedeeltelijk recht op aftrek), wordt de BTW in rooster 59 beperkt tot je aftrekverhouding. In dat geval is de verrichting niet volledig neutraal en heb je een BTW-saldo te betalen.
[CTA] Maak conforme facturen met BTW-verlegging in een paar klikken. Sayli berekent alles automatisch. Start nu ->
Veelgemaakte fouten bij verlegging
De BTW-verlegging in Belgie is een bron van talrijke fouten. Hier zijn de meest voorkomende en hoe je ze vermijdt.
1. De wettelijke vermelding op de factuur vergeten
Dit is fout nummer een. Een factuur in verlegging zonder de wettelijke vermelding (bijvoorbeeld "art. 20 KB nr. 1") is technisch niet conform. De BTW-administratie kan het recht op aftrek van de koper weigeren en een boete opleggen aan de verkoper.
Oplossing: gebruik facturatiesoftware die automatisch de juiste vermelding toevoegt naargelang het type verlegging.
2. Verlegging toepassen op een niet-belastingplichtige
De medecontractantregeling geldt nooit wanneer de klant een particulier of een vrijgestelde belastingplichtige is (bijvoorbeeld een arts). Als je renovatiewerken factureert aan een particulier, moet je de BTW normaal aanrekenen (6% of 21% naargelang het geval).
Oplossing: controleer altijd het BTW-nummer van je klant en zijn statuut als medecontractant voor je in verlegging factureert.
3. Het statuut van medecontractant niet verifieren bij de FOD
Zelfs als je klant een actief BTW-nummer heeft, betekent dit niet automatisch dat hij geregistreerd is als medecontractant voor onroerende werken. Het statuut van medecontractant is een specifieke registratie bij de FOD Financien.
Oplossing: raadpleeg de databank van de FOD Financien of vraag je klant om het bewijs van zijn registratie te bezorgen.
4. De verkeerde roosters invullen in de BTW-aangifte
De roosters 44 en 45 verwarren, rooster 59 vergeten, of het bedrag incl. BTW invullen in plaats van excl. BTW in rooster 82: aangiftefouten komen vaak voor en kunnen een BTW-controle uitlokken.
Oplossing: controleer bij elke factuur in verlegging systematisch dat je de drie roosters hebt ingevuld (maatstaf van heffing + verschuldigde BTW + aftrekbare BTW).
5. De intracommunautaire opgave vergeten
Voor intracommunautaire B2B-dienstprestaties moet je de handeling niet alleen in je BTW-aangifte aangeven, maar ook opnemen in je intracommunautaire opgave (IC-listing), die driemaandelijks of maandelijks wordt ingediend afhankelijk van je aangiftestelsel. De nalatigheid wordt bestraft met een boete.
Verlegging en PEPPOL in 2026
Sinds 1 januari 2026 is elektronische facturatie via PEPPOL verplicht in Belgie voor B2B-transacties tussen BTW-plichtigen. Facturen in verlegging ontsnappen niet aan deze verplichting.
Concreet betekent dit dat:
- Je facturen in verlegging verstuurd moeten worden in het PEPPOL BIS Billing 3.0-formaat (UBL)
- Het veld
TaxCategoryde code AE moet bevatten (Reverse Charge / Verlegging) - De wettelijke vermelding moet verschijnen in het veld
TaxExemptionReason - Het BTW-bedrag op de lijn 0,00 EUR moet zijn
Als je een PEPPOL-compatibele facturatiesoftware gebruikt, worden deze technische velden automatisch ingevuld. Geen nood om zelf XML te bewerken.
Sayli is 100% PEPPOL-compatibel en beheert native de verlegging. Je maakt je factuur, selecteert het type verlegging en Sayli verstuurt de conforme elektronische factuur via het PEPPOL-netwerk. Test Sayli gratis -->
FAQ -- BTW-verlegging in Belgie
Wat is de BTW-verlegging in Belgie?
De verlegging (of reverse charge) is een fiscaal mechanisme waarbij de koper, en niet de verkoper, de BTW aangeeft en betaalt aan de Belgische Staat. De verkoper factureert zonder BTW en de koper schrijft de verschuldigde en aftrekbare BTW in zijn BTW-aangifte in.
Wanneer pas je de medecontractantregeling toe in Belgie?
De medecontractantregeling geldt voor onroerende werken (artikel 20 KB nr. 1 van het BTW-Wetboek) wanneer de koper een BTW-plichtige is die bij de FOD Financien geregistreerd is als medecontractant. Het betreft bouw, renovatie, elektriciteit, sanitair, schilderwerken, enz.
Welke vermelding moet op een factuur in verlegging?
Voor onroerende werken: "Verlegging van heffing -- Belasting te voldoen door de medecontractant, art. 20 KB nr. 1". Voor intracommunautaire diensten: "Verlegging van heffing -- Artikel 196 Richtlijn 2006/112/EG". De vermelding moet verplicht op de factuur staan.
Geldt de verlegging voor particulieren?
Nee, nooit. De verlegging geldt alleen tussen BTW-plichtigen. Als je klant een particulier is, moet je de BTW normaal aanrekenen. Verlegging toepassen op een niet-belastingplichtige is een overtreding.
Hoe geef je een factuur in verlegging aan in de Belgische BTW-aangifte?
Als koper vul je drie groepen roosters in: de maatstaf van heffing (rooster 82, 83, 86 of 88 naargelang het geval), de verschuldigde BTW (rooster 55 of 56) en de aftrekbare BTW (rooster 59). Als je BTW volledig aftrekbaar is, is de verrichting neutraal.
Is de verlegging compatibel met PEPPOL?
Ja. Facturen in verlegging moeten via PEPPOL worden verstuurd sinds 1 januari 2026 voor B2B-transacties in Belgie. Het PEPPOL BIS-formaat voorziet een specifieke code (AE) voor de verlegging. Facturatiesoftware zoals Sayli beheert dit automatisch.
Wat riskeer je bij een fout in de verlegging?
De sancties kunnen gaan van een administratieve boete van 50 tot 5.000 EUR per overtreding (volgens de barema's van de FOD Financien) tot de weigering van het recht op BTW-aftrek voor de koper. Bij bewezen fraude zijn strafrechtelijke vervolgingen mogelijk.
Hoe lang moet je een factuur in verlegging bewaren?
Zoals elke factuur in Belgie moet een factuur in verlegging minstens 10 jaar worden bewaard (artikel 60 van het BTW-Wetboek, gewijzigd door de wet van 20 november 2022). Raadpleeg onze complete gids over de bewaartermijnen van facturen in Belgie.
Conclusie
De BTW-verlegging in Belgie is een onmisbaar mechanisme als je werkt in de bouwsector, als je diensten verleent aan het buitenland of als je goederen koopt in de EU. Correct toegepast is ze financieel neutraal en vereenvoudigt ze de BTW-inning. Foutief toegepast stelt ze bloot aan boetes en rechtzettingen.
De sleutels om in orde te zijn:
- Controleer altijd het BTW-statuut en het medecontractantstatuut van je klant
- Voeg systematisch de correcte wettelijke vermelding toe op je factuur
- Vul de juiste roosters in in je BTW-aangifte (maatstaf + verschuldigde BTW + aftrekbare BTW)
- Gebruik facturatiesoftware die deze verificaties automatiseert
Sayli automatiseert de verlegging van A tot Z: detectie van het type handeling, wettelijke vermelding, PEPPOL-formaat en voorbereiding van je BTW-aangifte. Probeer Sayli gratis -->
Voor een volledig overzicht → complete gids BTW België 2026
Voor meer kennis over facturatie en Belgische BTW, raadpleeg ook onze gidsen over de verplichte vermeldingen op een factuur, ons voorbeeld van een conforme Belgische factuur en onze gids over de beste facturatiesoftware in Belgie.
Officiële bronnen
Voor meer informatie en om alle gegevens in dit artikel te verifiëren, raadpleeg de officiële bronnen hieronder:
Gerelateerde artikelen
Beheers je BTW in België
Sayli past automatisch de tarieven, verplichte vermeldingen en verleggingsregels toe. Nul fouten, nul vergetelheid.