Forfaitaire Vergoeding 40 € bij Late Betaling (2026)
Forfaitaire vergoeding van 40 € bij late betaling in Belgie: van rechtswege verschuldigd in B2B, cumuleerbaar met interesten en kosten. B2C-regels 2026.
In het kort: zodra een professionele klant (B2B) je factuur te laat betaalt, ben je van rechtswege een forfaitaire vergoeding van 40 € verschuldigd, zonder ingebrekestelling, vanaf de eerste dag vertraging (wet van 2 augustus 2002). Die vergoeding cumuleert met nalatigheidsinteresten en met je werkelijke, gestaafde invorderingskosten. Bij een particulier (B2C) gelden andere regels: eerste gratis aanmaning en geplafonneerde vergoedingen.
Samenvatting
- Het bedrag: 40 € forfaitair per onbetaalde factuur, als invorderingskosten.
- De rechtsgrond: artikel 6 van de wet van 2 augustus 2002 over betalingsachterstand bij handelstransacties.
- Automatisch (B2B): van rechtswege verschuldigd, zonder ingebrekestelling, vanaf de dag na de vervaldag.
- Cumulatie: 40 € + nalatigheidsinteresten (10,50 % in het eerste semester 2026) + werkelijke kosten boven het forfait (advocaat, gerechtsdeurwaarder).
- Een ondergrens, geen plafond: liggen je invorderingskosten hoger dan 40 €, dan vorder je het meerdere op basis van bewijsstukken.
- B2C (particulier): de 40 € geldt niet. Boek XIX van het Wetboek van economisch recht (2023) regelt dit: eerste gratis aanmaning, wachttermijn van 14 dagen, geplafonneerde vergoedingen.
- Sayli: automatische aanmaningen, vooraf berekende interesten en vergoeding, Peppol-verzending inbegrepen vanaf 6,90 € excl. btw/maand.
Wat is de forfaitaire vergoeding van 40 € bij late betaling?
De forfaitaire vergoeding van 40 € is een vast bedrag dat elke professionele schuldeiser mag aanrekenen aan een B2B-klant die te laat betaalt, om zijn invorderingskosten te dekken. Ze staat in artikel 6 van de wet van 2 augustus 2002 en is automatisch verschuldigd, zonder bewijs van werkelijke kosten en zonder voorafgaande ingebrekestelling.
De redenering van de wetgever is eenvoudig: een wanbetaler aanmanen kost tijd en geld (brieven, telefoons, administratieve opvolging). In plaats van je te vragen die minikosten te becijferen en te staven, kent de wet je van rechtswege een forfaitair bedrag van 40 € toe per onbetaalde factuur.
Deze vergoeding vloeit voort uit de Europese richtlijn 2011/7/EU, omgezet in Belgisch recht, die in alle lidstaten een minimum van 40 € oplegt. In Belgie werd de regel versterkt door de wet van 14 augustus 2021, in werking sinds 1 februari 2022: de interesten en de vergoeding zijn sindsdien van rechtswege verschuldigd bij elke transactie tussen ondernemingen.
Onthoud vooral: dit is geen contractuele boete die je zelf verzint, maar een wettelijk recht. Zelfs als je factuur of je algemene voorwaarden er niets over zeggen, blijft de 40 € verschuldigd zodra een professional je te laat betaalt.
Stap over op elektronische facturatie met Sayli
Maak, verstuur en volg je Peppol-facturen. 7 dagen gratis, zonder kaart.
Is de 40 € echt verschuldigd zonder ingebrekestelling?
Ja. In B2B loopt de vergoeding van 40 € van rechtswege vanaf de dag na de vervaldag, zonder dat een aanmaning of ingebrekestelling nodig is. Dat is het rechtstreekse gevolg van de hervorming van 2022: het loutere overschrijden van de betalingstermijn volstaat om je recht op vergoeding en op nalatigheidsinteresten te doen ontstaan.
Dat is het grote verschil met het oude regime. Voor 2022 was vaak een formele ingebrekestelling nodig om de interesten te laten lopen. Vandaag volstaat, tussen ondernemingen, de vertraging op zich.
Verwar « recht hebben op » niet met « niets moeten doen ». De vergoeding is automatisch verschuldigd, maar in de praktijk zal je ze toch moeten aanrekenen of vermelden aan de schuldenaar om ze te innen. Een klant voegt uit zichzelf geen 40 € toe aan zijn betaling.
Nog een beschermingsmechanisme uit de wet: je kan niet op voorhand afzien van deze vergoeding of van de interesten. Een contractuele clausule waarbij je dit recht zou opgeven nog voor de vertraging, is nietig en voor niet geschreven gehouden. Zo beschermt de wetgever de schuldeiser, die vaak in een zwakke positie staat tegenover een grote opdrachtgever.
[CTA] Stop met achter je betalingen aanlopen: Sayli detecteert je vervallen facturen en verstuurt de aanmaningen in jouw plaats. Gratis proberen →
Mag je de 40 €, de nalatigheidsinteresten en de werkelijke kosten cumuleren?
Ja, de drie cumuleren. De 40 € dekt je forfaitaire invorderingskosten; de nalatigheidsinteresten vergoeden de tijd dat je vordering vaststaat; en liggen je werkelijke invorderingskosten hoger dan 40 €, dan vorder je het meerdere op basis van bewijsstukken. Het forfait van 40 € is een ondergrens, nooit een plafond.
Dit is wat je aan een laattijdige B2B-klant mag aanrekenen, post per post:
| Post | Bedrag | Rechtsgrond |
|---|---|---|
| Factuurbedrag | Openstaande hoofdsom (incl. btw) | Het contract / de factuur |
| Nalatigheidsinteresten | Wettelijke handelsrente (10,50 % in 1e sem. 2026) × dagen vertraging | Art. 5, wet 2 augustus 2002 |
| Forfaitaire vergoeding | 40 € per factuur | Art. 6, wet 2 augustus 2002 |
| Werkelijke meerkosten | Advocaat, deurwaarder, invorderingsbureau (met bewijs) | Art. 6, wet 2 augustus 2002 |
De toepasselijke rentevoet is de referentievoet van de Europese Centrale Bank, verhoogd met 8 procentpunten, elk semester bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Voor het eerste semester 2026 bedraagt hij 10,50 % per jaar.
Sprekend voorbeeld van de « werkelijke kosten »: je geeft een onbetaalde factuur van 50 000 € uit handen aan een advocaat die je 800 € aanrekent voor de procedure. Je beperkt je niet tot de forfaitaire 40 €: je vordert de werkelijke 800 € (met bewijsstukken), bovenop de interesten. Het forfait van 40 € dient enkel voor eenvoudige gevallen waarin je je niet wil bezighouden met becijferen.
Om dit alles goed te verankeren, vermeld je je voorwaarden best bij de verplichte vermeldingen op je factuur: daar speelt het afschrikkende effect.
Hoe bereken je wat een laattijdige B2B-klant je precies verschuldigd is?
Tel vier elementen op: het factuurbedrag (incl. btw), de nalatigheidsinteresten (bedrag × 10,50 % × dagen vertraging / 365), de forfaitaire vergoeding van 40 €, en desgevallend je gestaafde werkelijke invorderingskosten. Hieronder de methode stap voor stap met een becijferd voorbeeld.
Neem een factuur van 2 000 €, uitgereikt op 1 februari 2026, betaalbaar binnen 30 dagen, betaald met 40 dagen vertraging.
| Stap | Berekening | Resultaat |
|---|---|---|
| 1. Hoofdsom | Factuurbedrag incl. btw | 2 000,00 € |
| 2. Nalatigheidsinteresten | 2 000 × 10,50 % × (40 / 365) | 23,01 € |
| 3. Forfaitaire vergoeding | Wettelijk vast bedrag | 40,00 € |
| 4. Werkelijke kosten (optioneel) | Geen in dit geval | 0,00 € |
| Totaal verschuldigd | Som van de posten | 2 063,01 € |
De formule voor de interesten om te onthouden:
Interesten = Openstaand bedrag incl. btw × Jaarrente × (Dagen vertraging / 365)
Op een kleine factuur weegt de vergoeding van 40 € vaak zwaarder door dan de interesten zelf: dat is net de bedoeling, ook kleine bedragen tijdig laten betalen. Op een grote factuur of een lange vertraging nemen de interesten het over.
Goed om weten: de vergoeding van 40 € is verschuldigd per onbetaalde factuur, niet per klant. Heeft dezelfde schuldenaar drie facturen openstaan, dan mag je in principe 3 × 40 € aanrekenen, dus 120 €, plus de interesten eigen aan elke factuur.
Zodra je afrekening klaar is, kan je ze bij je aanmaning voegen. Voor het startpunt van de interesten is de ontvangstdatum van de factuur bepalend: elektronische facturatie via Peppol zet daar automatisch een tijdstempel op, wat de vertraging onbetwistbaar maakt.
Mag je 40 € aanrekenen aan een particulier (B2C)?
Nee. Tegenover een consument (B2C) geldt de forfaitaire vergoeding van 40 € niet. Sinds 1 september 2023 regelt Boek XIX van het Wetboek van economisch recht de invordering van consumentenschulden: de eerste aanmaning is verplicht gratis, er geldt een wachttermijn van 14 dagen, en daarna zijn de vergoedingen streng geplafonneerd volgens het verschuldigde bedrag.
Dit is de klassieke valkuil voor de zelfstandige die ook aan particulieren factureert. Klakkeloos « 40 € + interesten » toepassen op een consument is sinds de hervorming van 2023 onwettig. Het B2C-regime is veel beschermender.
De drie regels om te kennen:
- De eerste aanmaning is gratis. Je mag geen enkele kost of interest aanrekenen bij die eerste aanmaning. Je vermeldt er het verschuldigde bedrag, de naam van de schuldeiser en een termijn om te regulariseren.
- Een wachttermijn van 14 kalenderdagen verstrijkt na het versturen van de aanmaning voordat kosten of interesten kunnen beginnen lopen.
- De vergoedingen zijn wettelijk geplafonneerd, en enkel verschuldigd als een clausule in het contract dit voorziet.
Dit is het maximale barema van de vergoedingen die je aan een particulier mag aanrekenen:
| Openstaand saldo | Maximale forfaitaire vergoeding |
|---|---|
| Tot 150 € | 20 € |
| Van 150,01 € tot 500 € | 30 € + 10 % van het bedrag op de schijf 150,01–500 € |
| Boven 500 € | 65 € + 5 % van het bedrag boven 500 €, met een maximum van 2 000 € |
B2C-voorbeeld: een onbetaalde factuur van 300 € aan een particulier. Na een gratis eerste aanmaning en 14 dagen wachttijd bedraagt de maximale vergoeding 30 € + 10 % × (300 − 150) = 45 €. Voor een factuur van 1 000 € zou dat 65 € + 5 % × (1 000 − 500) = 90 € zijn. Ook de nalatigheidsinteresten zijn geplafonneerd op de toepasselijke ECB-referentievoet.
De reflex om aan te leren: bepaal altijd wie je klant is. Een ondernemingsnummer (KBO-nummer) tegenover je? B2B-regime, 40 € van rechtswege. Een consument? B2C-regime, gratis aanmaning en daarna het geplafonneerde barema.
[CTA] Sayli weet of je klant een professional of een particulier is en past je aanmaningen aan het juiste wettelijke kader aan. Gratis starten →
Hoe vermeld je de 40 € op je factuur en in je algemene voorwaarden?
Ook al is de 40 € van rechtswege verschuldigd in B2B, ze zwart op wit vermelden op je factuur en in je algemene voorwaarden heeft een reëel afschrikkend effect. Voeg een clausule nalatigheidsinteresten en een clausule forfaitaire vergoeding toe, zichtbaar vanaf de uitreiking. In B2C is de clausule zelfs onmisbaar om überhaupt iets te kunnen aanrekenen.
Voorbeeldclausule voor je algemene verkoopvoorwaarden (B2B):
« Bij laattijdige betaling is elk verschuldigd bedrag van rechtswege en zonder ingebrekestelling een interest verschuldigd tegen de wettelijke rentevoet voor handelstransacties (wet van 2 augustus 2002), verhoogd met een forfaitaire vergoeding van 40 € voor invorderingskosten, onverminderd de vergoeding van hogere, naar behoren gestaafde invorderingskosten. »
En op de factuur zelf volstaat een korte regel:
« Betaling binnen 30 dagen. Na deze termijn: nalatigheidsinteresten (10,50 %/jaar) en een forfaitaire vergoeding van 40 €, van rechtswege verschuldigd. »
Blijft de minnelijke aanmaning onbeantwoord, dan formaliseert de ingebrekestelling je vordering. De afrekening staat er uitdrukkelijk in:
« Bij gebreke aan betaling van het bedrag van [bedrag] € (hoofdsom [X] € + nalatigheidsinteresten [Y] € + forfaitaire vergoeding van 40 €) binnen 15 dagen, behouden wij ons het recht voor elke invorderingsprocedure op uw kosten op te starten. »
Let op in B2B: een kennelijk overdreven schadebeding (bijvoorbeeld een vergoeding van 15 % van het bedrag bovenop de 40 €) kan door de rechter worden herleid. Blijf redelijk en stem je af op de wettelijke bedragen. Voor alles wat op je document moet staan, raadpleeg onze gids over de verplichte vermeldingen op een factuur in Belgie.
Wat doe je concreet als de factuur onbetaald blijft?
Werk in fasen: minnelijke aanmaning, dan ingebrekestelling per aangetekend schrijven met interesten en de vergoeding van 40 €, en vervolgens, in B2B, de procedure voor invordering van onbetwiste schuldvorderingen (IOS) of een vordering voor de ondernemingsrechtbank. In B2C respecteer je verplicht de gratis aanmaning en de wachttermijn van 14 dagen voor je kosten aanrekent.
De stappen, in volgorde:
- Minnelijke aanmaning (7 tot 14 dagen na de vervaldag): een beleefde e-mail, vaak al voldoende. In B2C is dit de verplichte gratis aanmaning.
- Ingebrekestelling per aangetekende brief: gedetailleerde afrekening (hoofdsom + interesten + 40 €) en een laatste termijn.
- Vereenvoudigde B2B-invordering (IOS): voor een onbetwiste schuldvordering tussen ondernemingen kan een gerechtsdeurwaarder optreden zonder tussenkomst van de rechtbank (reken op 4 tot 8 weken).
- Gerechtelijke vordering: in laatste instantie, voor de ondernemingsrechtbank, die de schuldenaar kan veroordelen tot de hoofdsom, de interesten, de vergoeding en de kosten.
Voor de details van de termijnen, de rentevoeten en elke invorderingsstap vult ons artikel over de betalingstermijn van een factuur in Belgie deze gids aan. En gaat je geschil over een factuur die je moet annuleren of corrigeren, denk dan aan een creditnota in plaats van een gewone verwijdering.
[CTA] Automatische aanmaningen, berekening van interesten en vergoeding, conforme Peppol-facturen: Sayli helpt je op tijd betaald te worden vanaf 6,90 € excl. btw/maand. Mijn account aanmaken →
Veelgestelde vragen : forfaitaire vergoeding 40 euro
Is de 40 € verschuldigd zelfs zonder clausule op mijn factuur?
Ja, in B2B. De forfaitaire vergoeding van 40 € is van rechtswege verschuldigd op grond van de wet van 2 augustus 2002, ongeacht of je factuur of je algemene voorwaarden ze vermelden. Ze toch vermelden blijft aangeraden voor het afschrikkende effect. In B2C is een contractuele clausule daarentegen wél nodig.
Mag ik meer dan 40 € aanrekenen aan een professionele klant?
Ja. De 40 € is een forfaitair minimum. Liggen je werkelijke invorderingskosten (advocaat, deurwaarder, invorderingsbureau) hoger, dan mag je het meerdere aanrekenen, op voorwaarde dat je het staaft met documenten. De 40 € dekt enkel je niet-gedetailleerde interne administratieve kosten.
Is de 40 € per factuur of per klant?
Ze is verschuldigd per onbetaalde factuur. Heeft dezelfde klant drie facturen te laat, dan mag je in principe drie keer 40 € aanrekenen, dus 120 €, plus de nalatigheidsinteresten die apart per factuur worden berekend volgens het aantal dagen vertraging.
Moet een particulier ook de 40 € betalen?
Nee. Sinds 1 september 2023 en Boek XIX van het Wetboek van economisch recht geldt de 40 € niet voor consumenten. Het B2C-regime legt een gratis eerste aanmaning op, een wachttermijn van 14 dagen, en daarna geplafonneerde vergoedingen (20 €, 30 € + 10 %, of 65 € + 5 % naargelang het bedrag).
Cumuleren de 40 € en de nalatigheidsinteresten echt?
Ja. Het zijn twee afzonderlijke rechten die zich optellen: de forfaitaire vergoeding van 40 € dekt de invorderingskosten, terwijl de nalatigheidsinteresten (10,50 % per jaar in het eerste semester 2026) de vertraging zelf vergoeden. Je mag beide tegelijk aanrekenen op eenzelfde B2B-factuur.
Mag ik op voorhand afzien van de vergoeding van 40 €?
Nee. De wet verbiedt elke clausule waarbij de schuldeiser op voorhand zou afzien van de forfaitaire vergoeding of van de nalatigheidsinteresten. Zo'n clausule is nietig. In de praktijk kan je nog altijd geval per geval kiezen om ze niet aan te rekenen, om een handelsrelatie te vrijwaren.
Hoe bewijs ik het startpunt van de vertraging?
De vertraging loopt vanaf de vervaldag, die zelf gekoppeld is aan de ontvangstdatum van de factuur. Elektronische facturatie via Peppol zet automatisch een tijdstempel op de verzending en de ontvangst, wat het startpunt onbetwistbaar maakt bij een geschil, in tegenstelling tot een pdf die je per e-mail verstuurt.
Besluit
De forfaitaire vergoeding van 40 € bij late betaling is een van de eenvoudigste en stevigste hefbomen waarover een Belgische zelfstandige beschikt. In B2B is ze van rechtswege verschuldigd, zonder ingebrekestelling, en cumuleert ze met de nalatigheidsinteresten en je gestaafde werkelijke kosten. Tegenover een particulier: onthoud dat het kader volledig verandert: gratis aanmaning, wachttermijn van 14 dagen en geplafonneerde vergoedingen sinds 2023.
De sleutel is automatiseren: conforme facturen, duidelijke voorwaarden en aanmaningen die vanzelf vertrekken zodra de vervaldag voorbij is. Sayli berekent interesten en vergoeding, maant je klanten aan en verstuurt je facturen via Peppol vanaf 6,90 € excl. btw/maand.
Laat betalingsachterstand niet langer aan je liquiditeit knagen. Ontdek Sayli gratis en doe je rechten gelden.
Voor een volledig overzicht, raadpleeg onze complete btw-gids voor Belgie. Laatst bijgewerkt: 1 augustus 2026. Dit artikel is louter informatief en vormt geen juridisch advies. Voor een specifieke situatie raadpleeg je een advocaat of je boekhouder.
Officiële bronnen
Voor meer informatie en om alle gegevens in dit artikel te verifiëren, raadpleeg de officiële bronnen hieronder:
Gerelateerde artikelen
Beheers je BTW in België
Sayli past automatisch de tarieven, verplichte vermeldingen en verleggingsregels toe. Nul fouten, nul vergetelheid.